Czemu ceny kawy rosną?

Wzrost cen kawy w ostatnich 2-3 latach był znacznie większy niż by wynikało ze zmian popytu i podaży. Każe to przypuszczać, że ceny kawy na rynku międzynarodowym są zbyt wysokie i wkrótce zaczną spadać.

 

W latach 2001-2004 ceny kawy były na historycznie niskich poziomach (poniżej 50 dolarów za lb – 0,45kg za arabikę brazylijską). Skłoniło to organizacje zrzeszające producentów do szeroko zakrojonych działań. Spadki cen zagroziły nie tylko finansowemu funkcjonowaniu przedsiębiorstw ale także egzystencji milionów rolników i pracowników plantacji żyjących z upraw kawy.
Obecnie mamy do czynienia z sytuacją odwrotną. Ceny kawy są rekordowo wysokie (ok. 230-250 dolarów za lb za brazylijską arabikę), mimo tego jej producenci nie mogą być pewni wysokich zysków, gdyż wysokie ceny ograniczają popyt, co dłuższej perspektywie może zaszkodzić handlowi w całym sektorze.
Znaczy wzrost cen kawy zaczął się pod koniec 2009. W grudniu wynosiły one 131 dolarów za lb brazylijskiej arabiki na giełdzie w Nowym Yorku (USA jest głównym odbiorcą kawy brazylijskiej) oraz 184 dolarów za kolumbijską arabikę w Niemczech (większość kawy z Kolumbii trafia na rynek Europejski). Wg szacunków International Coffee Organization Już na początku 2011 ceny te wzrosły do 209 i 279 dolarów, a w kwietniu osiągnęły najwyższy poziom bijąc rekordy historyczne (271 i 311 dolarów za lb). W ujęciu dekady trend wzrostowy trwa nieprzerwanie od 2003.
W XX w. duże wzrosty cen wynikały z monopolistycznej pozycji Brazylii. Susze bądź przymrozki, które tam się zdarzały raz na kilka/kilkanaście lat bądź też interwencje państwowych agencji skupujących kawę, powodowały gwałtowne wzrosty cen, na czym korzystał głównie brazylijski rząd. Wraz z rozpowszechnieniem się upraw w Kolumbii, Ameryce Środkowej (arabika) a na przełomie wieków w Wietnamie (robusta), w których klimat jest mniej nieobliczalny, ceny ustabilizowały się. W 2000 w Brazylii była delikatna susza oraz niewielki przymrozek. W 2003 i 2005 niewielka susza. Spadek produkcji w tym kraju miał swoje konsekwencje w spadku produkcji światowej. Nie spowodowało to jednak znacznej zmiany cen na rynkach w Nowym Jorku, pomimo trwania okresu bardzo niskich cen.
Obecny, skokowy wzrost cen jest zaskoczeniem, gdyż nie wynika ani z przymrozków bądź okresów suszy w Brazylii, ani ze znacznego wzrostu popytu na kawę. Co prawda kłopoty z pogodą, przekładające się na spadek zbiorów pojawiły się w Kolumbii, ale nie były one znaczące. Wzrost cen można częściowo tłumaczyć rosnącym popytem na kawę, szczególnie w tzw. rynkach wschodzących (Chiny, Indie, ale również Brazylia i inne kraje Ameryki Łacińskiej), który szczególnie silnie odbija się na cenach arabiki, nie jest on jednak na tyle znaczący (szacunki mówią o 2% rocznie) aby mógł tak silnie wpłynąć na wzrost cen. Wzrost cen kawy może być częściowo tłumaczony wzrostem kosztów transportu (cen ropy naftowej), lecz powinien on mieć wpływ na cenę detaliczną a dużo mniejszą na rynkową. Prawdopodobnie obecny poziom cen kawy jest wynikiem spekulacji na rynku, być może wynikających z praktyk największych firm kontrolujących handel międzynarodowy [Neumann Kaffe (Niemcy), Volcafe (Szwajcaria), Cargill (USA), Esteve (Brazylia/Szwajcaria), Aron (USA), ED & F Man (Wielka Brytania), Dreyfus (Francja), Mitsubishi (Japonia)] lub sieci produkcji i dystrybucji [Nestle, Kraft Foods, Folgers (Procter & Gamble) czy Sara Lee]. 
Koniec 2011 przyniósł spadki cen kawy na giełdach, a wobec obecnych kłopotów z kryzysem gospodarczym, można oczekiwać dużych spadków. W perspektywie kilkuletniej spadki mogą być kontynuowane. Kawa jest rośliną wieloletnią, owocującą dopiero po 4 latach po posadzeniu i inwestycje poczynione na fali wysokich cen przyniosą efekt najwcześniej za 2-3 lata, skutkując dalszym spadkiem cen.

 

Średnie ceny kawy oraz ceny najczęściej kupowanych rodzajów (arabika na rynku w Nowym Yorku oraz arabika na rynku w Niemczech) (w centach USD na lb – funt = 0,45 kg) 2009-2011

wzrost cen kawy

Średnie ceny kawy (w centach USD na lb – funt = 0,45 kg) 2009-2011

wzrost cen kawy

Produkcja kawy i eksport (w mln. worków: 60kg.)

Produkcja kawy i eksport (w mln. worków: 60kg.)

Produkcja kawy i eksport (w mln. worków: 60kg.)

Produkcja kawy i eksport (w mln. worków: 60kg.)

Borys Bińkowski
ekspert SzczyptaSwiata.pl
na podstawie:

http://www.ico.org/frosts_droughts.asp?section=About_Coffee
http://www.gourmetcoffeelovers.com/why-coffee-prices-are-rising-in-2011-emerging-markets-driving-demand-for-arabica-coffee/
http://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/490916,ceny_kawy_rosna_tak_droga_nie_byla_od_17_lat.html
http://www.ico.org/prices/p2.htm
http://www.ico.org/historical/2000+/PDF/TOTPRODUCTION.pdf
http://dev.ico.org/historical/2000+/PDF/EXPORTSCALYR.pdf
http://www.ico.org/prices/p2.htm, http://dev.ico.org/historical/2000+/PDF/PricestoGrowers.pdf

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel