Biodynamika

Nauka czy okultyzm? Rolnictwo czy astrologia? Niezależnie jak oceniać biodynamikę, najważniejsze wydaje się to, że rolnictwo oparte
o jej zasady dobrze się sprawdza.

 

Biodynamika jest metodą produkcji rolnej bardzo zbliżonej do organicznej. Jej założeniem jest stworzenie środowiska bogatego
w substancje odżywcze i mikroorganizmy, które tworzą naturalną równowagę. Biodynamika wyklucza użycie nawozów sztucznych oraz chemicznych środków ochrony roślin, a bezpieczeństwo upraw przed szkodnikami ma zapewnić bioróżnorodność ekologiczną.

 

Skąd wzięła siębiodynamika?

 

Pomysłodawcą biodynamiki był mistyk. Tak można śmiało powiedzieć o Rudolfie Steinerze, który ogłosił swoje poglądy w 1924 r. podczas cyklu wykładów w Kobierzycach pod Wrocławiem. Steiner był dzieckiem europejskiego romantyzmu. Zafascynowany twórczością Goethego, doktor filozofii, był on twórcą antropozofii – myśli religijno-filozoficznej, która łączy ze sobą chrześcijańską religijność, ezoterykę, filozofię starożytną i buddyjską, nawiązuje do różnorodnych nurtów filozoficznych i religijnych, a odrzuca poglądy materialistyczne. Z antropozofii wywodzi się szereg inicjatyw praktycznych. Nie tylko biodynamika, ale również pedagogika waldorfska
i pedagogika specjalna, medycyna antopozoficzna, ruchy religijne i ekonomiczne.

 

Czas, w którym Steiner ogłosił swoje tezy, był okresem drastycznych przemian w tradycyjnym rolnictwie europejskim. Do użytku weszły już nawozy sztuczne, a rolnicy obserwowali korzyści z nich wynikające oraz negatywne konsekwencje. Do pozytywnych efektów można było zaliczyć wzrost wielkości zbiorów, lecz temu zjawisku towarzyszył spadek żyzności gleby w dłuższej perspektywie oraz spadek bioróżnorodności, co prowadziło do lokalnych plag owadów. Te negatywne efekty znalazły odpowiedź w postaci wprowadzania środków ochrony roślin, które jeszcze bardziej zmniejszały bioróżnorodność. Steiner przyjął inne założenia, dążąc do powrotu do stanu możliwie naturalnego, stając się prekursorem nie tylko biodynamiki, ale również rolnictwa ekologicznego.

 

Certyfikat Demeter InternationalZ biegiem lat idee biodynamiki rozprzestrzeniały się na cały świat. Naukowe podstawy nadał im Ehrenfried Pfeiffer, a badania nad efektywnością biodynamiki prowadzone były w Niemczech, USA, Australii oraz w wielu innych krajach Europy Zachodniej. Obecnie biodynamiczne uprawy występują w ok. 50 krajach, a największy areał upraw zajmują w Niemczech, Indiach i we Włoszech. Biodynamicznym produktem Indii, który cieszy się obecnie największą popularnością, jest herbata pochodząca z regionu Darjeeling, sprzedawana na rynku europejskim pod marką Hampstead Tea, która posiada również certyfikat Fairtrade. Przestrzegania zasad biodynamiki
i nadawania certyfikatów odpowiedniej produkcji pilnuje organizacja Demeter International.

 

Podstawowe założenia metody

 

Podstawowymi założeniami biodynamiki są: wspomaganie żyzności gleby przy użyciu specjalnie przygotowanego nawozu naturalnego, produkcja rolna podporządkowana kalendarzowi opartemu na cyklach nie tylko słońca, ale również księżyca i gwiazd oraz produkcja nasion w gospodarstwie z dbaniem o ich różnorodność.

 

Metoda przykłada dużą wagę do przygotowania substancji stymulujących wzrost żyzności wierzchniej warstwy gleby. Pierwszy jej etap opiera się na przygotowaniu gleby przed wprowadzeniem upraw i dzieli się na dwa kolejne etapy:

 

  1. Przygotowanie krowiego obornika, poprzez wprowadzenie go do pustego krowiego rogu i zakopanie na zimę w glebie na głębokości 40-60 cm. Taką substancję rozpuszcza się w wodzie w proporcjach jednej łyżeczkina 40-60 l wody i rozpyla na polu wiosną.
  2. Przygotowanie pyłu kwarcowego w krowim rogu, który zakopuje się w ziemi na wiosnę i wykopuje na jesieni. Jedna łyżkę wytworzonej w ten sposób substancji dodaje się do 250 l wody i rozprowadza na polu w czasie deszczowej pogody. Duża waga przykładana jest dostosowania tych oprysków w czasie deszczu, rano lub wieczorem, unikając ich w czasie dużego nasłonecznienia.

 

Drugi etap zakłada tworzenie kompostu w oparciu o gnój. Dzieli się on na siedem kolejnych etapów:

 

  1. Kwiaty krwawnika pospolitego (Achillea millefolium) pozostawione w lecie do wyschnięcia na słońcu wewnątrz pęcherza moczowego jelenia szlachetnego,
    a następnie zakopane w zimie.
  2. Kwiaty rumianku (Matricaria recutita) zakopane na jesieni w bogatej w humus ziemi wewnątrz jelita cienkiego krowy i wyciągnięte na wiosnę.
  3. Pokrzywa (Urtica dioica) zakopana na rok pod ziemię, obłożona torfem.
  4. Kora dębu (Quercus robur) pokruszona w drobne kawałki i zakopana w ziemi w czaszce zwierzęcia domowego wraz z torfem
    w pobliżu miejsca gdzie spływa woda deszczowa.
  5. Kwiaty mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale) zakopane w zimie w worku otrzewnym krowy i wykopane na wiosnę.
  6. Kwiaty kozłka lekarskiego - waleriany (Valeriana officinalis) rozpuszczone w wodzie.
  7. Skrzyp (Equisetum).

 

Każda z przygotowanych tak substancji jest wkopywana w kompost w ilości jednej łyżeczki w odległości ok 2 m. Wyjątkiem jest waleriana, której roztwór wodny jest rozprowadzany na powierzchni kompostu.

 

Steiner zwracał uwagę na dostosowanie upraw do przemian zachodzących na niebie, biorąc pod uwagę nie tylko słońce, ale również księżyc, gwiazdy i planety. Wiązał rolnictwo z astrologią i astronomią, jednak zwracał również uwagę na inne czynniki, takie jak opady czy nasłonecznienie.

 

Zachęcał również rolników do produkcji nasion. Dzięki temu miała być zapewniona większa bioróżnorodność uprawianych roślin, co wiązało się ze zróżnicowaną odpornością na choroby i szkodniki.

 

Nauka czy pseudonauka?

 

Metoda opracowana przez Steinera nie zawierała elementów badawczych uznawanych za naukowe. Nie została ona opracowana na podstawie eksperymentu czy kompletnej krytycznej analizy źródeł naukowych. Zamiast tego wykorzystywała założenia różnych systemów filozoficznych, astrologię, ale również medycynę ludową czy doświadczenia rolników. Zasady przedstawione przez Steinera budzą szereg wątpliwości (np. stosowanie roślin leczniczych w przygotowaniu kompostu, wykorzystywanie właściwości "sił naturalnych" przypisywanych niektórym roślinom, stosowanie kwarcu, który jest chemicznie obojętny w biotopie). Mimo to okazuje się, że metoda przyniosła wiele korzyści rolnikom, a przede wszystkim produkowanym przez nich płodom rolnym.

 

Obecnie uważa się, że biodynamika ma podobną skuteczność upraw co uprawy ekologiczne (jeden i drugi kierunek się wzajemnie przenika: rolnictwo ekologiczne wywodzi się z biodynamiki, a biodynamika jest ekologiczną produkcją rolną). W wykonywanych wieloletnich eksperymentach zauważono,
że w różnych typach upraw ekologicznych i biodynamicznych bioróżnorodność gleby jest wyraźnie wyższa niż w rolnictwie konwencjonalnym. Badania wskazują,
że dopływ składników odżywczych (azotu, fosforu itd.) do gleby w rolnictwie ekologicznym i biodynamicznym jest mniejszy o 34 do 51 %
w porównaniu
z rolnictwem konwencjonalnym, mimo to plony są tylko ok. 20% niższe. Zaletą rolnictwa biodynamicznego jest również większa złożoność chemiczna produkowanej żywności, co ma swoje odzwierciedlenie w smaku.

 

Źródło: http://en.wikipedia.org/wiki/Biodynamic_agriculture

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel